Αποτελεί την τρίτη κατά σειρά αιτία θανάτου στις ανεπτυγμένες χώρες. 85% των εγκεφαλικών επεισοδίων είναι ισχαιμικής αιτιολογίας δηλαδή οφείλονται σε απόφραξη αγγείων του εγκεφάλου. Το 40% αυτών των αποφράξεων αφορούν μεγάλου μεγέθους εγκεφαλικά αγγεία. Αυτό οδηγεί στη μειωμένη παροχή αίματος στο τμήμα του εγκεφάλου που φυσιολογικά τροφοδοτείται από το αποφραγμένο αγγείο. Αυτό οδηγεί σε συμπτώματα όπως παράλυση ενός ή περισσότερων μελών, διαταραχές όρασης, δυσκολίες στην ομιλία και την κατανόηση, μούδιασμα, και άλλα. Μερικές φορές η απόφραξη οφείλεται σε μικρό θρόμβο ο οποίος διαλύεται αυτόματα και ο ασθενής αναρρώνει πλήρως. Αν η απόφραξη παραμείνει για αρκετό χρονικό διάστημα το οποίο ποικίλει απο μερικά λεπτά έως μερικές ώρες.το τμήμα αυτό του εγκεφάλου συχνά νεκρώνεται και τα συμπτώματα παραμένουν.
Η απόφραξη ενός μεγάλου εγκεφαλικού αγγείου δεν έχει καλή πρόγνωση με ποσοστά θνητότητας από 30-90%.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η έγκαιρη αντιμετώπιση του οξέος εγκεφαλικού σε εξειδικευμένη κλινική είναι πρωταρχικής σημασίας για την πορεία του ασθενούς και προυποθέτει την άμεση προσέλευσή του στο νοσοκομείο. Η έκφραση που έχει επικρατήσει είναι στην αγγλόφωνη ιατρική βιβλιογραφία είναι “time is brain” δηλαδή ‘’ο χρόνος είναι εγκέφαλος’’ υπογραμμίζοντας το πολύ στενό χρονικό περιθώριο για τη διάσωση του εγκεφάλου που κινδυνεύει να νεκρωθεί. Αν ο ασθενής προσέλθει άμεσα στο νοσοκομείο υπάρχει η δυνατότητα διάνοιξης του αποφραγμένου αγγείου η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί με ενδοφλέβια χορήγηση ειδικού θρομβολυτικού φαρμάκου ( tpa) εντός τριών ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων. Δυστυχώς, τις περισσότερες φορές οι ασθενείς δεν φτάνουν έγκαιρα (εντός 3 ωρών) στο νοσοκομείο για αυτή τη θεραπεία ή έχουν αντενδείξεις για τη χορήγηση αυτού του φαρμάκου. Τελευταία έχει αναπτυχθεί μια πολλά υποσχόμενη μέθοδος για την αντιμετώπιση των ασθενών με οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο στις ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και μετά το πρώτο τρίωρο. Πρόκειται για την μηχανική θρομβεκτομή με ειδικά σχεδιασμένες συσκευές που αποσκοπεί στη διάνοιξη του αποφραγμένου αγγείου και τη διάσωση του τμήματος του εγκεφάλου που κινδυνεύει. Η επέμβαση πραγματοποιείται από ειδικά εκπαιδευμένους ιατρούς, επεμβατικούς νευροακτινολόγους, μέσω μικρής τομής στο άνω τμήμα του μηρού. Η καθοδήγηση της ειδικής συσκευής γίνεται σε αίθουσα αγγειογράφου με καθοδήγηση ακτίνων Χ.